AN'ANAVIY TURARJOY BINOLARINING SEYSMIK MUSTAHKAMLIGINI LIRA-SAPR DASTURIY MAJMUASI YORDAMIDA TAHLIL QILISH

Authors

  • Savutov R. E. Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti “Qurilish” kafedrasi dotsenti v.b. Author
  • Davlatova S. X. Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti magistranti Author

Keywords:

seysmik mustahkamlik, , paxsa devorli, xom g'ishtli , pishiq g'ishtli bino, chekli elementlar usuli, zilzila tezlanishi, shikastlanish darajasi

Abstract

Maqolada Xorazm viloyati hududida keng tarqalgan an'anaviy binolar — paxsa, xom g'isht va pishiq g'ishtdan tiklangan ikki qavatli turar-joy binolarining seysmik ta'sirlarga nisbatan mustahkamligi zamonaviy chekli elementlar usuliga asoslangan LIRA-SAPR dasturiy majmuasi yordamida tadqiq etilgan. Bino va asosning fizik-mexanik xususiyatlari mahalliy grunt sharoitlari inobatga olingan holda hisob-kitoblar 0,1g dan 1 g gacha (1g ≈ 9.81 m/s²) bo'lgan turli zilzila tezlanishlari uchun bajarildi. Olingan natijalar asosida har bir devor materiali uchun bino ko'chish va kuchlanishlarining seysmik ta'sir kuchayishi bilan o'zgarish qonuniyatlari aniqlandi

References

1. O'zbekiston Respublikasi qurilish me'yorlari va qoidalari. QMQ 2.01.03-19. Seysmik hududlarda qurilish. — Toshkent, 2019.

2. Lira-SAPR dasturiy majmuasi. Foydalanuvchi qo'llanmasi. — Kiev: LIRA-SAPR, 2021.

3. Mirsaidov M.M., Sultanov T.Z. Ko'p qavatli binolarning seysmik chidamliligini hisoblash usullari. — Toshkent: Fan, 2018.

4. Xorazm viloyati me'moriy yodgorliklari bo'yicha ilmiy-tadqiqot materiallari. — Urganch, 2020.

5. Karimov A.A. va boshq. An'anaviy qurilish materiallarining fizik-mexanik xususiyatlari. — Toshkent: O'zbekiston, 2019.

Downloads

Published

2026-10-31

Issue

Vol. 2 No. 3 (2026): Shahar infratuzilmasini barqaror rivojlantirish jarayonida energiya samaradorligini, ekologik xavfsizlikni, yashil qurilish texnologiyalari va innovatsion muhandislik kommunikatsiyalarining integratsiyalashgan ilmiy-amaliy asoslari

Section

Articles