YASHIL QURILISH TEXNOLOGIYALARINI SHAHAR INFRASTRUKTURASIGA JORIY ETISH ORQALI ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISH
Keywords:
yashil qurilish, energiya samaradorligi, shahar infratuzilmasi, resurs tejamkorlik, ekologik xavfsizlik, issiqlik izolyatsiyasi, quyosh energiyasi, energiya tejamkor bino, O‘zbekiston.Abstract
Maqolada O‘zbekiston shahar infratuzilmasini barqaror rivojlantirish sharoitida yashil qurilish texnologiyalaridan foydalanishning ilmiy-amaliy jihatlari tahlil qilingan. Qurilish sohasi binolarning energiya iste’moli, tabiiy resurslardan foydalanish va atrof-muhitga ta’sir ko‘rsatish darajasi bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, energiya samarador texnologiyalarni qo‘llash zamonaviy shaharsozlikning muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Tadqiqotda yashil qurilishning asosiy tamoyillari, bino konstruksiyalarining issiqlik samaradorligini oshirish, zamonaviy issiqlik izolyatsiyasi materiallaridan foydalanish, quyosh energiyasidan foydalanish, tabiiy yoritish va shamollatish, suv resurslarini tejash hamda ekologik qurilish materiallarini qo‘llash imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. O‘zbekistonning iqlimiy sharoitlari, xususan, yoz oylarida yuqori haroratlarning kuzatilishi sharoitida binolarning energiya samaradorligini oshirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan.
References
1. World Green Building Council. Green Building and Sustainable Construction: Principles and Practice. WorldGBC, 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yashil iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi” bo‘yicha tegishli hujjatlari.
3. United Nations Environment Programme. 2023 Global Status Report for Buildings and Construction. UNEP, 2023.
4. International Energy Agency. Buildings – Energy System. IEA, 2023.
5. ISO 52000-1:2017. Energy performance of buildings — Overarching EPB assessment — Part 1: General framework and procedures. International Organization for Standardization.
6. ASHRAE Standard 90.1. Energy Standard for Sites and Buildings Except Low-Rise Residential Buildings. American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers.
7. Kibert C. J. Sustainable Construction: Green Building Design and Delivery. Wiley, 2016.
8. Olgyay V. Design with Climate: Bioclimatic Approach to Architectural Regionalism. Princeton University Press, 2015.
9. O‘zbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi sohasiga oid amaldagi shaharsozlik me’yorlari va qoidalari.
10. O‘zbekiston Respublikasida qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish va energiya samaradorligini oshirishga oid normativ-huquqiy hujjatlar.