O‘ZBEK TILI MORFONOLOGIK TIZIMIDA ALTERNATSIYA HODISALARINING LINGVISTIK TADQIQI

Authors

  • Mamatkulova Nasiba Maxamadjonovna Guliston davlat universiteti Author

Keywords:

morfonologiya, alternatsiya, allomorf, geminatsiya, affiksal pleonizm, eliziya, assimilyatsiya, morfonema, leksikalizatsiya.

Abstract

Maqolada o‘zbek tilining morfonologik sathida sodir bo‘ladigan tovush almashishlari (alternatsiyalar) va ularning grammatik mohiyatini yoritishga bag‘ishlangan. Shuningdek, kelishik va egalik qo‘shimchalari qo‘shilishi natijasida yuzaga keladigan morfonologik o‘zgarishlar qiyosiy-tahliliy o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari morfonologik hodisalarning ham fonetik sharoit, ham morfologik vazifa bilan uzviy bog‘liqligini ko‘rsatadi. Shu bilan birga adabiy til me’yorlari va sheva variantlari o‘rtasidagi farqlar, morfonemalarning tizimli tabiatiga oid ilmiy xulosalar keltirilgan.

References

1. Sayfullayeva R., Mengliyev B., Raupova L., Qurbonova M., Abuzalova M., Yo‘ldosheva D. Hozirgi o‘zbek tili. – T.: Innovatsiyon rivojlanish nashriyot-matbaa uyi, 2020. – B. 59.

2. Qilichev J. Ona tili. – Namangan, 2024. – B. 14.

3. Xaydarova I. Morfonologik hodisalar va ularning tilshunoslikda o‘rganilish holati / UzMU Xabarlari. – Toshkent, 2020. 1/2/1-son. – B. 189.

4. Begnarovich, U. A. (2025). TILSHUNOSLIGIMIZDA AGGLYUTINATSIYA VA FUZIYA JARAYONLARIDAGI NOMUTANOSIBLIKNING YUZAGA CHIQISHI. SHOKH LIBRARY, 1(11).

5. Azamat, U. (2024). ZAMONAVIY PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARNING O ‘RNI. Elita. uz-Elektron Ilmiy Jurnal, 3(1), 163-168.

6. Alisher, O. R., Akbarovich, A. A., & Murtazayevich, M. S. (2025). O ‘ZBEK TILIDA LEKSEMALARGA AN’ANAVIY QARASHLARNING O ‘RNI. Central Asian Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies, 2(5), 185-191.

7. Abdullayev, J. (2025, November). YANGI O ‘ZBEKISTONNING MUMTOZ TILSHUNOSLIK MEROSI, ZAMONAVIY LINGVISTIK QADRIYATI. In Conferences (Vol. 1, No. 01).

8. Abdullayev, J. (2025, November). YANGI O ‘ZBEKISTONNING MUMTOZ TILSHUNOSLIK MEROSI, ZAMONAVIY LINGVISTIK QADRIYATI. In Conferences (Vol. 1, No. 01).

9. Ermatov, I., Alisher, O. R., & Qambarov, M. R. (2024). ROBINDRANATH THOKUR HIKOYALARIDA XOTIN-QIZLARGA MUNOSABAT MASALALARINING YORITILISHI. Central Asian Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies, 1(3), 57-59.

10. Doniyorovich, O. R. A. THE STATUS OF THE FIELD OF LEXICOGRAPHY IN LINGUISTICS.

Xadjamuratova, M. (2025). YOSHLARNI IJTIMOIY HIMOYA QILISH–TADQIQOTLARNING MUHIM YO ‘NALISHI. Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 5(10s), 126-129.

ABDALIMOVA, M. (2024). FALSAFIY TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISHDA ANALITIK VA KRITIK YONDASHUVLAR. SCIENCEPROBLEMS. UZ Учредители: ООО “Scienceproblems team”, 4, 303-307.

UNIEP hozir 10 ta. 10 ta maqolaga

Botirovna, X. S. Formation OF Basic Spiritual Competencies in Primary Class Children by the Example OF the Science OF Education. Repository Antis Publisher, 718284.

Bоtirоvna, Х. S. (2023). “TARBIYA” FANI ORQALI TAYANCH MA’NAVIY KOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISHDA O’QITUVCHI-O’QUVCHILAR HAMKORLIK FAOLIYATI. Science and innovation, 2(Special Issue 12), 567-569.

Уринова, Н. М., & Хусеинова, С. Б. (2021). Теоретико-практическая подготовка будущих учителей гуманитарного профиля к социально ориентированной воспитательной работе. Бюллетень науки и практики, 7(5), 434-440.

UNIEP hozir 0 ta. 15 ta maqolaga

Ikramitdinovna, S. D. (2026). THE EFFECTIVENESS OF DIGITAL LEARNING TECHNOLOGIES IN FORMING ECOLOGICAL REPRESENTATIONS IN PRESCHOOL CHILDREN OF OLDER AGE. HSR (London), 12(06), 124-128.

Ikramitdinovna, S. D. (2026). Methodological System of Applying Gamification Technologies in Teaching Natural Sciences. Oscar Journal of IJP, 6(05), 118-121.

Sayfetdinova, D. I. (2026). The socio-pedagogical necessity of developing ecological competence in primary school students. Academic Journal of Science, Technology and Education, 2(2), 35-39.

UNIEP hozir 0 ta. 10 ta maqolaga

Turg‘Unovna, S. C. (2025). O ‘QITUVCHI KASBIY KOMPETENSIYASIDA AXLOQIY ME’YORLARNING O ‘RNI: ADOLAT, ALTRUIZM, ISHONCH VA HAMKORLIK KONTEKSTIDA TAVSIF. Современное образование (Узбекистан), (7), 22-31.

Turgunovna, S. C., & Abdusami ogli, T. S. (2023). Steps and Factors of Process of the Effective Management Decision in Higher Educational Institutions. International Journal on Integrated Education, 4(10), 256-261.

Shakirova, C. T., Isakov, J. A., & Orifjonov, A. B. (2022). The importance of learning miniature painting in fine arts classes. ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal, 12(1), 334-337.

Shakirova, C. T., Turaev, M. U., & kizi Bekmurodava, S. N. (2021). The role of Technical drawing in Detailing the Assembly Drawing. Design Engineering, 6151-6162.

Shakirova, C. T., & Abduvalieva, S. B. (2020). " YES" OR" NO" ANSWER IS FACTOR TO IMPROVE EFFICIENCY EDUCATION TRAINING OPERATIONS IN THE SUBJECT OF DRAUGHT IN FINAL CONTROL. Spirit Time, (1-1), 13-15.

Рихсибоев, Т. Р., Рихсибоева, Х. М., & Шакирова, Ч. Т. (2016). Свойство концентрических окружностей и его применение в делении окружности на равные части. Проблемы современной науки и образования, (5 (47)), 189-192.

Рихсибоев, Т. Р., Рихсибоева, Х. М., & Шакирова, Ч. Т. Property concentric circle and its application in the division of the circle into equal parts Rixsiboev T., Rixsiboeva X. 2, Shakirova Ch. 3 Свойство концентрических окружностей и его применение в делении окружности на равные части.

Downloads

Published

2026-06-10