OT KESIM VA AGENS AKTANTINING LEKSIK-SEMANTIK VALENTLIKDAGI O‘RNI

Authors

  • Mamaraximov Sirojiddin Murtazayevich Guliston davlat universiteti Filologiya fakulteti O‘zbek tilshunosligi kafedrasi o‘qituvchisi e-mail: mamaraximov90@umail.uz Author
  • Murotaliyeva Elnura Rashidjon qizi Guliston davlat universiteti Filologiya va tillarni o‘qitish: o‘zbek tili yo‘nalishi 4-bosqich talabasi murodalievaelnura@gmail.com Author

Keywords:

Kesim vazifasi, ot turkumi, leksik-semantik valentlik, agent (agens), aktant, obyekt valentligi, adresat valentligi, gap tarkibi, ot kesimli gap, majhul nisbat, fe’l kesim, ega vazifasi, vositali to‘ldiruvchi, tilshunoslik, yashirin ma’no.

Abstract

Maqolada ot kesim vazifasida kelgan so‘zlarning leksik-semantik valentlik xususiyatlari, xususan agent (agens) aktanti tahlil qilingan. Agens aktanti ko‘pincha obyekt va adresat valentliklari bilan birgalikda yuzaga chiqishi, ba’zan esa ot kesimli gaplarda ham ifodalanishi uchraydi. Bu esa tildagi yashirin ma’nolarni turli jihatlardan tahlil qilish mumkinligini ko‘rsatadi.

References

1. Миртожиев М.М. Ўзбек тили семасиологияси. – Тошкент: Mumtoz so‘z, 2010. – B. 236.

2. Нурмонов А., Маҳмудов Н., Ахмедов А., Солихўжаева С. Ўзбек тилинипг мазмуний синтаксиси. - Тошкент: Фан. 1992. – B. 23.

3. Sayfullayeva.R va boshq. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Darslik. – Toshkent, 2010. – 210.b.

4. Mamarakhimov, S. (2025, December). LINGUISTIC ANALYSIS OF THE SPECIFIC COLLOCATIONAL PROPERTIES OF NOUNS. In International Conference on Social Sciences & Humanities (Vol. 1, No. 3, pp. 154-156).

5. Murtazayevich, M. S. (2025). OT LEKSEMALARINING BIRIKUVCHANLIK VA BIRIKTIRUVCHANLIK JIHATLARI. XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYALAR, 1(3), 66-71.

6. Abdujalilov, M. I. (2022). Comparative semantic-linguocultural analysis of Russian and uzbek phraseological units.

7. Umid, E., Rustamovich, M. A., & O‘G, R. Z. S. I. (2025). ERKIN VOHIDOV SHE’RIYATIDA LEKSIK-SINTAKTIK TAKRORLAR. Central Asian Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies, 2(5), 156-160.

8. Muratkulov, A., Eshboyeva, F., & Ro‘ziqulov, S. (2024). O ‘ZBEK TILIDA ARABCHA KO ‘PLIK SHAKLLARINING QO ‘LLANILISHI. Универсальная индексная библиотека Центрально-Азиатского журнала междисциплинарных исследований и исследований управления, 1(3), 66-69.

9. Murtazayevich, M. S. (2025). SEMANTIC AND SYNTACTIC ASPECTS OF VALENCY IN UZBEK. ADVANCES IN RESEARCH AND INNOVATION SOLUTIONS, 1(1), 208-213.

10. Murtazayevich, M. S., Alisher, O. R., & Akbarovich, A. A. (2025). SO ‘ZLARNING BIRIKUVCHANLIK DARAJASI VA ULARNING LINGVISTIK TALQINI. Central Asian Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies, 2(5), 150-155.

11. Akbarovich, A. A., Mannopovich, L. M., Murtazayevich, M. S., & O‘Razov, A. (2025). NUTQIY AKT VOQEALANISHIDA MAQOLLARNING TUTGAN O ‘RNI MASALASI. Central Asian Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies, 2(5), 176-179.

12. Akbarovich, A. A. (2025). MAQOLLARNING NUTQIY AKT SHAKLLANISHIDAGI O ‘RNI VA PRAGMATIK IMKONIYATLARI. FARS International Journal of Education, Social Science & Humanities., 13(6), 537-540.

13. Akbarovich, A. A. (2025). XALQ MAQOLLARI LINGVOKULTURALOGIYANING O ‘RGANISH OBYEKTI SIFATIDA. XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYALAR, 1(3), 25-28.

14. Murtazayevich, M. S., Alisher, O. R., & Akbarovich, A. A. (2025). SO ‘ZLARNING BIRIKUVCHANLIK DARAJASI VA ULARNING LINGVISTIK TALQINI. Central Asian Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies, 2(5), 150-155.

Abdurazaqova, F. K. (2020). POTENTIAL OPPORTUNITIES TO TEACH STUDENTS THE SPIRITUAL HERITAGE OF THE FERGANA VALLEY JADID-EDUCATORS. In АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ ФОРМИРОВАНИЯ И РАЗВИТИЯ НАУЧНОГО ПРОСТРАНСТВА (pp. 5-9).

Sobirovna, M. G. (2025). RAXBAR SHAXSINING INTELEKTUAL, JISMONIY VA MA’NAVIY FAOLIYATINING AKME DARAJASI. Shokh Articles Library, 1(2).

Sobirovna, M. G. (2024). PSYCHOLOGICAL TOURISM AS A WAY TO RESOLVE INTERNAL CONFLICTS. Science and innovation, 3(Special Issue 60), 17-22.

Sayfetdinova, D. I. (2026). The socio-pedagogical necessity of developing ecological competence in primary school students. Academic Journal of Science, Technology and Education, 2(2), 35-39.

Уринова, Н. М., & Хусеинова, С. Б. (2021). Теоретико-практическая подготовка будущих учителей гуманитарного профиля к социально ориентированной воспитательной работе. Бюллетень науки и практики, 7(5), 434-440.

Bоtirоvna, Х. S. (2023). “TARBIYA” FANI ORQALI TAYANCH MA’NAVIY KOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISHDA O’QITUVCHI-O’QUVCHILAR HAMKORLIK FAOLIYATI. Science and innovation, 2(Special Issue 12), 567-569.

Kadirova, D. (2026). ZAMONAVIY ESTETIK PARADIGMA SHAROITIDA TASVIRIY SAN’ATNING IJTIMOIY TRANSFORMATSIYALARDAGI ROLI: IJTIMOIY-FALSAFIY TAHLIL. Ijtimoiy-gumanitar sohada ilmiy-innovatsion tadqiqotlar, 3(5), 394-397.

Baxtiyorovna, K. D., & Xalilovna, K. D. BO ‘LAJAK BOSHLANG ‘ICH SINF O ‘QITUVCHILARINING ESTETIK MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHDA TASVIRIY SAN’AT FANINING AHAMIYATI. O ‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI ANDIJON DAVLAT UNIVERSITETI UMUMIY PEDAGOGIKA KAFEDRASI, 151.

Downloads

Published

2026-06-10